All posts tagged: làm cha mẹ

Trẻ học tôn trọng từ đâu và như thế nào?

Bạn có nhớ những câu nói này? Đưa cho cái gì thì ăn cái đó đi Bố mẹ mới là người quyết định điều gì tốt nhất cho con Vì mẹ đã nói như vậy Con phải học cho tốt vào Con phải vâng lời bố Con còn nhỏ, chưa hiểu chuyện đó đâu Con phải kính trọng người lớn Lớn lên rồi con sẽ tự chọn Con đừng có hỏi nữa Không là không, vậy thôi! Ở góc độ tâm lý, rất có thể những câu nói này sẽ tạo ra cảm giác phân biệt và áp đặt nếu chúng bị nói đi nói lại quá nhiều lần: bố mẹ mới có quyền – con thì không, bố mẹ thông minh – con thì không, bố mẹ mạnh mẽ – con thì không… Cứ như thể đứa trẻ chưa phải là một con người mà phải đợi trẻ lớn lên thì chúng mới thành người vậy. Đôi khi những sự áp đặt và can thiệp quá sâu khiến một đứa trẻ không thể nào …

Người cha có ảnh hưởng thế nào tới con cái?

Bạn có nghĩ trong xã hội hiện nay ngày nay, đôi khi sự hiện diện của người cha trong gia đình lại trở nên không mấy quan trọng? Thực tế là đã có rất nhiều học giả và nhà văn đặt nặng tình cha con cũng phải thừa nhận quan điểm này. Nữ diễn viên nổi tiếng Jennifer Aniston cũng đã từng lên tiếng và đưa ra quan điểm: “Phụ nữ ngày nay không còn phụ thuộc và quá cần có một người đàn ông bên cạnh chỉ vì cô ấy muốn có con.” Quan điểm của Jennifer đã thu hút và được khá nhiều người ủng hộ, nhất là ở thời đại mà có hàng triệu phụ nữ có con mà không cần tới hôn nhân, điều này dường như càng khiến cho vai trò và tầm quan trọng của người cha trong gia đình bị giảm sút. Thực tế này khiến cho việc làm thế nào để những người đàn ông có thể trở thành một ông bố, một người chồng đúng nghĩa trong …

Giúp con lớn kết nối và thích nghi khi có thành viên mới

Trong khi chúng ta khá mệt mỏi sau sinh, cố gắng xử lý việc nhà, mất ngủ, giải quyết các vấn đề của em bé nhỏ thì một em bé khác cũng cần được chú ý.  Sau khi sinh bạn thứ 2, nhiều phụ huynh tìm tới và yêu cầu mình chia sẻ về việc làm sao để có thể giúp bạn lớn thích nghi với việc có em.  Chúng ta có thể tự tin ở lần sinh thứ 2 bởi kinh nghiệm chăm sóc trẻ nhỏ. Nhưng cũng có nhiều thách thức mới khác, mà nếu không chuẩn bị trước, thì bạn có thể rơi vào những cơn khủng hoảng và cảm giác bất lực thực sự. Nhất là xoay quanh việc để anh/chị lớn có thể kết nối và thích nghi khi có em bé mới về nhà. Thời gian, sự kiên nhẫn và yêu thương vẫn luôn là chìa khóa để giải quyết mọi việc. Nếu muốn con lớn cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc, trước hết bố mẹ cần HIỂU CẢM …

3 “cái bẫy” phổ biến khi làm cha mẹ

Làm cha mẹ. Một công việc quen thuộc hàng chục thế kỷ, nhưng cha mẹ chưa bao giờ phải ngừng học hỏi. Mặc cho bao nhiêu kiến thức và kinh nghiệm được truyền dạy qua thế hệ, cuối cùng vẫn sẽ có những tình huống không thể tránh khỏi lặp đi lặp lại mà chúng ta gọi là “cái bẫy” của việc làm cha mẹ. Nếu không có một cách sửa chữa đúng đắn, những việc này dễ dàng trở thành thói quen khó phá vỡ, cũng giống như khi đứng trên một bãi cát lún, bạn lún xuống từng tí một cho đến khi mắc kẹt trong đó. Tuy nhiên, nếu được trang bị thông tin tốt, phụ huynh sẽ ít bị “dẫn dụ” bởi cám dỗ của những cái bẫy này hơn, và dễ dàng nhận biết khi nó đang diễn ra. Đây là một vài cái bẫy làm cha mẹ phổ biến nhất: 1. Cái bẫy “leo thang” Bẫy leo thang có thể xảy ra theo hai cách khác nhau. Cách đầu …

Bố mẹ có đang xúc phạm con mà không hay biết?

Theo các nhà tâm lý học, sự bất bình hay phẫn nộ của trẻ đối với cha mẹ không hề bị lãng quên trong suốt quãng đời còn lại. Bạn rất yêu bố mẹ, nhưng thừa nhận đi, bạn đã 30 tuổi và đôi khi bạn vẫn nhớ lại những câu nói chì chiết bạn nghe được từ họ hồi bạn mới lớn. Những câu nói đôi khi ám ảnh bạn mãi mãi. Đôi khi làm chuyển hướng cuộc đời bạn. Và đôi khi bạn ước mình chưa từng phải nghe chúng. Vậy thì đừng làm thế với con mình, đừng lặp lại những sai lầm khi mà chúng ta đã từng là nạn nhân. Có thể bạn đang nghĩ tới xúc phạm trẻ nhẹ thì là mắng mỏ, nặng hơn thì đánh đòn trẻ? Không phải chỉ có thế. Điều đáng buồn là những người gần gũi nhất với trẻ lại thường gây ra những bất bình với trẻ nhiều nhất và nghiêm trọng nhất. Trẻ em bị xúc phạm và tổn thương nhất …

Lý do đột nhiên con cáu kỉnh và những gì chúng ta nên làm

Có rất nhiều lý do khiến trẻ cáu kỉnh – giống như người lớn thôi, chúng cũng có những ngày tồi tệ. Một số “nghi phạm” thông thường đó là do thiếu ngủ, đói, kích thích quá mức (ví dụ như do xem thiết bị điện tử quá nhiều) hoặc những lý do tương tự. Việc giải quyết lúc đó đơn giản: ăn, cho ngủ… Nhưng điều gì thực sự xảy ra nếu cáu kỉnh diễn ra trong nhiều ngày? Những lần đáng ra con sẽ cảm thấy hạnh phúc, thoải mái thì lại trở nên nhút nhát, cầu kỳ, buồn ngủ, quá khích… Thủ phạm lúc này có khả năng cao đó là do: BƯỚC NHẢY CỦA NHẬN THỨC – giai đoạn khi con đang phát triển một kỹ năng cấp thấp của não. Bước nhảy của nhận thức là gì? Nó là sự phát triển không thường xuyên, không theo một tốc độ ổn định của quá trình phát triển. Thay vào đó, nó đặc trưng bởi những bước nhảy vọt, tăng và …

3 cách đơn giản giúp con bình tĩnh & kiểm soát cơn giận nhanh chóng

Vì sao lại sinh ra khái niệm khủng hoảng tuổi lên 2? Bởi vì đơn giản là trẻ nhỏ có rất nhiều cảm xúc nhưng lại chưa có kỹ năng điều chỉnh chúng, chúng bị “khủng hoảng” bởi vì chúng không có khả năng kiểm soát. Trẻ lên 5 sẽ điều chỉnh cảm xúc của chúng tốt hơn trẻ nhỏ hơn, nhưng không có nghĩa là kỹ năng này sẽ “tự nhiên” mà có. Những đứa trẻ và cả người lớn đều cần rèn luyện theo các cách khác nhau để có được khả năng tự điều chỉnh cảm xúc. Điều này đòi hỏi cả quá trình và thời gian, đôi khi là học cả đời. Self-regulation skill – kỹ năng tự điều chỉnh bao gồm kiểm soát não, kiểm soát cảm xúc, kiểm soát hành vi/vận động là kỹ năng quan trọng nhất bố mẹ cần phải dạy và hỗ trợ các em bé. Quay trở lại với chủ đề chính là làm sao để giúp con bình tĩnh lại khi con bị cảm xúc …

Đối phó thế nào với một em bé không-nghe-lời

“Con em năm nay 16 tháng và không chịu nghe lời em mỗi khi em ngăn con không chạm vào thứ gì đó. Có những thứ có thể di chuyển hoặc gây nguy hiểm nên em sợ con sẽ bị thương. Khi em cố gắng nói để con dừng lại, con chỉ nhìn em và cười. Đôi khi con còn nhại lại câu “Không không không”. Em nên làm như thế nào?”. —Một câu hỏi không mới nhưng phụ huynh hỏi vô cùng nhiều. Trước hết mình nhấn mạnh một điều QUAN TRỌNG, bố mẹ không nên (và không có quyền) ĐÁNH TRẺ với lí do rằng cách ứng xử này sẽ giúp trẻ nhớ về sự nguy hiểm. Suy nghĩ và cách ứng xử này là hoàn toàn sai lầm.  Hành vi như trên của các em bé trong độ tuổi toddler là khá điển hình và hoàn toàn bình thường so với tuổi. Ở tuổi này, trẻ chỉ đơn giản là không có khả năng hiểu về khái niệm quy tắc. Con không …

1 câu nói có thể thay đổi được hành vi của con

Khi chúng ta kỷ luật, không phải là để “trừng phạt” vì những gì con làm chưa đúng – mà nên hiểu rằng đó là lúc con được học, được trao quyền để con thay đổi hành vi. Trước khi bàn xem nên nói gì, hãy bắt đầu tìm hiểu về từ “kỷ luật”. Kỷ luật trong tiếng anh là discipline, bắt nguồn từ tiếng Latin “disciplina” có nghĩa là “dạy”. Mục tiêu của chúng ta là dạy cho trẻ hiểu biết về đạo đức và cách hành xử cơ bản để con hình thành các mối quan hệ sâu sắc, bền vững với những người khác trong suốt cuộc đời của chúng. Khi chúng ta kỷ luật, không phải là để “trừng phạt” vì những gì con làm chưa đúng – mà nên hiểu rằng đó là lúc con được học, được trao quyền để con thay đổi hành vi. Với những em bé toddler, trẻ có thể chạy nhảy, cắn, đá, la hét, đánh, đẩy… nói chung là thách thức. Và tất nhiên bố …

“Vậy nếu không phạt con thì em nên làm gì bây giờ?”

Một câu hỏi thật sự hay. Có một câu nói khá nổi tiếng của Gandhi thế này “Có 2 loại sức mạnh. Một loại có được nhờ sự sợ hãi của hình phạt và một loại có được bằng những hành động của tình yêu. Sức mạnh và quyền lực dựa trên tình yêu dường như luôn có hiệu quả và có hiệu quả về lâu dài gấp ngàn lần so với sức mạnh và quyền lực bắt nguồn từ nỗi sợ bị trừng phạt”. “Sức mạnh” của bố mẹ và quyền lực của “kỷ luật” trong quá trình dạy dỗ con cái cũng nên được hiểu như vậy. Sự sợ hãi và đối phó sẽ chỉ đến một giới hạn nào đó mà thôi.  Vậy nếu không phạt con, thì chúng ta nên làm gì? 20 gợi ý sau đây mà mình học được từ workshop về Kỷ luật không Thưởng – Phạt của tiến sỹ Tâm lý học phát triển Solter chắc chắn sẽ có hữu ích với các bố mẹ.  1. HIỂU …

Bố mẹ nên/không nên làm gì khi con chứng kiến/bắt chước hành vi xấu

Có 3 điều lưu ý liên quan tới những “hành vi xấu” ở trẻ nhỏ. Một là, trẻ dưới 3 tuổi sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ người chăm sóc trực tiếp con hàng ngày, những hành vi xấu mà bé nhìn thấy hoặc có trải nghiệm không thực sự quá nghiêm trọng. Kể cả sao chép hành vi của người khác, cũng là 1 trong các dấu hiệu phát triển bình thường ở trẻ, vì con cần thử nghiệm, trải nghiệm mọi thứ từ thế giới xung quanh thông. Con học hỏi thông qua quan sát và bắt chước là một cách an toàn để học. Qua việc bắt chước, con cũng sẽ học được hành vi nào được chấp nhận trong xã hội hoặc văn hóa gia đình mà con sống – và những hành vi nào không. Vì vậy, vai trò của cha mẹ vẫn là hướng dẫn, đồng hành và giúp con nhận ra các hành vi của mình – hành vi nào là đúng/sai hoặc được/không cho phép. Ở …

28 nguyên tắc đơn giản nhưng quan trọng trong giáo dục trẻ em

Tốt nhất là bố mẹ nên thực hiện những điều này từ trước cả khi con 3 tuổi.  1. Âu yếm con nhiều hơn. Sau tất cả, sự liên kết giữa con với bố mẹ bao gồm xúc giác, là rất quan trọng cho sự phát triển tinh thần.  2. Mang em bé đi ngủ. Ngủ chung có tác động tích cực cho sự phát triển.  3. Tham gia các hoạt động với con – ngay cả một giờ chơi/hoạt động cùng con một ngày thôi cũng mang tới rất nhiều tích cực và kết quả đáng kinh ngạc.  4. Đừng lăng mạ. Một em bé cũng là con người và cần nói chuyện với con bằng ngôn ngữ “người lớn”. Tất nhiên bạn cần biết giới hạn và những lờii nhẹ nhàng cũng tốt nhưng đừng quá “thớ lợ”. 5. Đừng cãi nhau với trẻ em. Trẻ em cực kỳ dễ tiêu cực và lo lắng, chỉ nên ôm ấp ủi an.  6. Đứa trẻ cần giao tiếp với người cha. Tất nhiên, vẫn …

Những từ “ma thuật” bố mẹ nên dùng trong giao tiếp với con

Bố mẹ thử đi, chắc chắn luôn hiệu quả. 1. BỐ MẸ TIN CON. Trẻ có nhiệt huyết lớn lao nếu được đặt niềm tin. Chỉ bằng cách biết con được tin tưởng, con sẽ tin vào bản thân và tin tưởng những người khác. Nếu bố mẹ nghi ngờ con không ngừng: “Nó chắc chẳng xảy ra đâu”/ “Con không bao giờ biết đâu”/ “Con không thể…” – một em bé, cuối cùng sẽ tổn thương rất nhiều, cảm thấy bị hiểu lầm, bỏ rơi. Vì thế, hãy thường xuyên nói “Bố mẹ tin con”.  2. BỐ MẸ HẠNH PHÚC/VUI VÌ CÓ CON (HOẶC ĐƯỢC Ở CẠNH CON). Trẻ nhỏ tin rằng chúng là những người thay đổi thế giới, làm được mọi điều. Thậm chí chúng nghĩ mặt trời mọc lên vì chúng muốn như vậy và cũng như vậy trong cách chúng tự nhìn nhận chính bản thân mình: con nghĩ rằng con cần chịu trách nhiệm về mọi thứ khác đang xảy ra mỗi ngày. Những em bé cần sự tự tin …

Các em bé chơi với nhau thế nào? Giải mã khái niệm “tình bạn” giữa những em bé!

Đừng quá lo lắng, khi trẻ chơi một mình, không có nghĩa là chúng cảm thấy cô đơn! Khi tham gia vào quá trình tư vấn tâm lý cho phụ huynh ở trường mầm non, một trong số những câu hỏi mình nhận được khá nhiều xoay quanh việc trẻ chơi với bạn thế nào và như thế nào được coi là bình thường. Một số tỏ ra lo lắng khi họ thấy con thường lủi thủi chơi một mình trong các giờ chơi tự do. Phụ huynh thấy “bất thường” khi con không có bạn hoặc không kể về bạn nào ở trường như một số đứa trẻ khác. Bố mẹ có thể sẽ trải qua một loạt các cảm xúc khi nhìn con chập chững bước ra ngoài thế giới mà không có bạn. Có một phụ huynh chia sẻ mình cảm thấy rất bối rối và có chút tức giận khi nhìn thấy con gái 3 tuổi của mình bị bạn đẩy ngã ở sân chơi, không cho chơi cùng. Cảm giác …

Chìa khóa dẫn tới trái tim em bé 2 tuổi và lời khuyên để con hợp tác hơn

Lần đầu tiên mình làm nghiên cứu về trẻ hai tuổi và đã được gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh.  Việc nghiên cứu sự phát triển của cảm xúc và nhận thức ở trẻ sơ sinh khá khó khăn, nhưng việc nghiên cứu trẻ hai tuổi ở một cấp độ hoàn toàn khác. Cảm giác độc lập và sự tự chủ mới mẻ của trẻ hai tuổi khiến chúng thách thức các quy tắc. Và sẽ có nhiều thử thách và khó khăn. Mình vẫn còn nhớ rõ như in điều mà nhà nghiên cứu cao cấp nói với trong quá trình đào tạo, “Trẻ hai tuổi yêu cầu chúng ta sử dụng một loại ngôn ngữ khác.” Nếu bạn bảo một đứa trẻ hai tuổi “không đập lên bàn”, chúng sẽ chỉ nghe thấy phần “đập lên bàn”. Theo phản xạ, chúng sẽ làm ngược lại với những gì bạn nói, vì vậy, bạn phải tìm cách để khuyến khích trẻ hợp tác đồng thời vẫn đáp ứng nhu cầu “Con tự làm!” …