Freelancing
Leave a Comment

Vì sao khách hàng không thuê bạn (khi bạn là một cây viết tự do)?

Nếu đang quá mệt mỏi trong việc tìm kiếm khách hàng, bài viết này có thể cần cho bạn.

Trở thành một cây viết tự do và kiếm tiền liệu có dễ không? Khi nghỉ việc để trở thành fulltime freelancer, mình cũng có trải qua những đoạn thăng trầm của công việc, nhất là trong thời gian đầu. Tất nhiên không tới mức không có khách hàng nào, nhưng cũng có những tháng thu nhập của mình chỉ vỏn vẹn 10 triệu đồng – mức thu nhập quá ít so với bình quân khoảng 40-50 triệu/tháng của mình sau đó. Và sau hơn 2 năm, mình có thể tự tin khẳng định rằng công việc viết lách tự do chính là “chân ái” và hoàn toàn phù hợp với cá tính, kỹ năng và những gì mà mình có – đặc biệt khi mà trong 6 tháng đầu năm 2020, thu nhập của mình có tháng lên tới 150 triệu đồng.

Bản thân mình đã từng trải qua các công việc freelance từ cách đây khoảng 10 năm, khi vừa làm freelance vừa song song với làm một công việc fulltime. Les Brown có từng nói là “You have to fail your way to success”. Mình đã phạm nhiều sai lầm trong công việc freelance, như trong cuốn sách “Con đường trở thành Freelance Writer – Tôi đã kiếm 800 triệu trong một năm như thế nào”, mình đã chia sẻ rất nhiều những thiếu sót và thất bại của bản thân trong quá trình hành nghề. Nhưng thật sự thì, mình nghĩ rằng công việc tự do có khó khăn, đều là do chính bản thân chúng ta khiến nó trở nên như vậy.

Không dài dòng nữa, nếu bạn đang gặp phải một trong số những sai lầm sau đây thì hãy nhanh chóng “tỉnh ngộ” và thay đổi, nếu bạn thực sự muốn tiếp tục theo đuổi và sống tốt với công việc freelance.

1. Luôn sợ hãi và sợ bị từ chối

Rất nhiều trong số học viên của mình đã chia sẻ rằng mình không muốn công khai các bài viết, mình sợ hãi không dám tiếp cận khách hàng và sợ bị từ chối. Bản thân mình ban đầu thực ra cũng như vậy, nhưng đó là câu chuyện từ cách đây 10 năm trước, và nếu bạn bị đẩy vào hoàn cảnh cần tiền bạn sẽ có động lực hơn để vượt qua nỗi sợ. Hãy luôn nhớ rằng bạn và khách hàng là một mối quan hệ win-win, không phải bạn “xin cho”. Tại sao lại phải sợ hay ngại ngùng?

Rút cục các bạn thực sự sợ điều gì? Điều gì tồi tệ nhất có thể xảy ra (với bạn)? Khách hàng sẽ nói không hay không phản hồi?

Tất nhiên không ai muốn bị từ chối cả, nhưng không có khách hàng, không có thu nhập hoặc chấp nhận viết với giá rẻ mạt rồi mắc kẹt – bạn sợ cái gì hơn?

Hãy hiểu rằng 10 quả bóng bạn ném đi có thể không trúng đích, nhưng 50 quả bóng bạn ném đi chắc chắn sẽ trúng đích. Hãy hiểu rằng khi bạn nhận được câu trả lời “không” (hoặc không phản hồi) từ khách hàng bạn tiếp cận, cũng có nghĩa là bạn đang tiến gần hơn tới cái đích “có”.

Hãy nghiêm túc nhìn nhận lại những thiếu sót của bản thân, của dịch vụ và rút kinh nghiệm từ những sai lầm của mình để có được khách hàng và bắt đầu có thu nhập tốt từ viết lách.

2. Bạn không có nơi nào để chia sẻ những bài viết của bạn

Nếu bạn không có nơi nào để người ta có thể đọc những gì bạn viết, bạn đang tự làm khó mình rất nhiều. Đây là một trong những bài học đầu tiên và yêu cầu của mình dành cho các học viên.

Không có website để tự xuất bản các bài viết của mình, mình nghĩ sẽ rất khó để bạn tiếp cận được các khách hàng thực sự tiềm năng trong dài hạn và bền vững. Bản thân mình khi tuyển dụng giúp cho các thương hiệu, mình cũng thường chọn những cây viết có website hoặc một chỗ nào đó chuyên nghiệp nơi chứa các bài viết của họ mà mình có thể tham khảo. Với mình, đó là thể hiện một sự cam kết của một cây viết khi họ dành được thời gian, công sức xây dựng thương hiệu cá nhân trực tuyến cho chính họ.

Ngoài ra, lý do chính mình cho rằng có website và tự viết blog rất quan trọng (hoặc bạn có thể thường xuyên viết trên một trang cá nhân trên MXH), nó giúp khách hàng biết tới, thích và tin tưởng bạn.

Khi có một website cá nhân, bạn có thể:

  • Thể hiện khả năng, thế mạnh, có portfolio hoàn chỉnh
  • Giới thiệu sản phẩm dịch vụ mà bạn có thể cung cấp
  • Cung cấp lời chứng thực, review từ các khách hàng đã từng làm việc với bạn
  • Giúp khách hàng hiểu thêm về bạn và cách mà bạn có thể giúp họ
  • Và nhiều hơn thế nữa

Vậy nên, nếu muốn trở thành một cây viết nghiêm túc và chuyên nghiệp, hãy dành thời gian để tạo một website viết cho mình. Không mấy khó khăn để bạn có thể chọn một tên miền và thuê một chỗ để đặt website của mình với hàng ngàn template miễn phí. Bạn có thể xem phần resouces/tools của mình để có thêm thông tin về phần này. Nếu cần hỗ trợ setup blog, bạn có thể inbox và mình sẽ giúp bạn kết nối với người có kinh nghiệm lập trình để hỗ trợ cho bạn trong thời gian ngắn và mức phí phù hợp.

Sở hữu một website có thể chỉ mất vài chục tới 1-2 trăm nghìn đồng một tháng, một khoản đầu tư nhỏ nhưng mang lại những lợi ích vô cùng to lớn. Tuy nhiên nó sẽ mang tới hiệu quả khi bạn chịu khó duy trì, viết và cập nhật cho nó mà thôi. Đừng mua xong rồi để đó!

3. Bạn không đủ kiên nhẫn để theo đuổi khách hàng

Thật buồn cười là có tới 95% học viên tìm tới mình để học coaching 1:1 khóa Trở thành Freelance Writer ban đầu luôn đặt câu hỏi rằng “Em có thể tìm việc ở đâu” thay vì “Em sẽ tìm việc như thế nào?”. Hãy cố gắng loại bỏ suy nghĩ bạn chỉ ngồi chờ công việc hoặc lên tìm đâu đó là nó sẽ tới. Đó không phải là cách mà các freelance writer làm để duy trì business của mình một cách bền vững.

Tháng 7/2017, mình vô tình lướt thấy một nội dung tuyển dụng viết bài cho website cá nhân về truyền thông thương hiệu. Khách hàng không để lại thông tin gì đặc biệt ngoài một email và yêu cầu ứng viên gửi bài viết mẫu và portfolio của mình. Mình đã gửi và chờ đợi, nhưng 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng sau, mình không nhận được phản hồi. Khi bắt đầu apply công việc đó, mình đã ngay lập tức vào trang cá nhân của khách hàng, đọc một lượt profile xem khách hàng là ai. Chị ấy là CEO một agency nho nhỏ, tuy không có tiếng tăm lớn, nhưng khá là có gu, thể hiện qua hình ảnh và các chia sẻ của chị trên trang cá nhân. Mình lập tức nhấn đề nghị kết bạn và sau đó follow các dự án mà chị ấy làm. Rất may mắn mình đã được chấp nhận kết bạn, và gần 1 năm sau đó, sau bài viết viral của mình về Content Marketing trên facebook cá nhân, chị ấy đã chủ động liên hệ và đề xuất hợp tác cùng với mình. Chị ấy đã theo dõi facebook của mình, các câu chuyện mình chia sẻ. Và cho tới nay, chị ấy là khách hàng lớn nhất của mình trong suốt 2 năm qua, chiếm tới hơn 30% thu nhập hàng tháng của mình về content writing (có tháng thu nhập lên tới hơn 50 triệu đồng).

Có lẽ thay vì ngồi một chỗ và cầu nguyện hay hi vọng, hãy bước ra, đứng lên và làm gì đó. Nếu bạn đủ kiên cường và kiên trì để theo dõi khách hàng, đủ động lực để giành được công việc, bạn sẽ làm được. Còn nếu bạn không biết cách để tiếp cận khách hàng ra sao, hãy đăng ký học Khóa học Tìm kiếm khách hàng dành cho freelance writer của mình.

4. Bạn không sử dụng các kênh truyền thông xã hội

Nghe có vẻ hơi kỳ cục nhỉ, bây giờ hầu như ai chẳng có một kênh facebook hay instagram riêng? Nhưng bạn đang sử dụng nó thế nào? Có dùng nó để phát triển công việc viết lách tự do của mình không, hay nó chỉ đang giết chết thời gian và năng suất của bạn?

Mình dùng facebook từ năm 2009. Mãi cho tới 2017, mình mới bắt đầu nghiêm túc coi nó là một kênh để phát triển thương hiệu cá nhân và công việc của mình. Giữa lợi thế kết nối với hàng triệu người trên khắp thế giới, ranh giới chạm tới những trầm cảm hay lo lắng mà nó mang tới cũng rất mong manh. Nhưng nếu dùng nó một cách đúng đắn, nó có thể giúp bạn rất nhiều.

Hiện tại mình có khoảng gần 25,000 followers trên trang facebook cá nhân. Tháng 9/2018 mình chỉ có khoảng 3000 followers và sau 1 năm, khi nó tăng lên 8,000 followers mình bắt đầu có những khách hàng đầu tiên tự đề xuất việc hợp tác (thu về khoảng 10 triệu đồng/tháng ở thời điểm đó). Tiếp sau đó là nhiều cơ hội khác ngoài viết/sáng tạo content, mình có cơ hội trở thành tư vấn chuyên môn, ghost writer cho các cá nhân (hầu hết đều là CEO) để giúp họ phát triển thương hiệu cá nhân thông qua việc viết với thu nhập rất ổn định cho tới tận bây giờ.

Có lẽ, những cơ hội này đều đến từ sự nhất quán về mặt nội dung trên facebook và những nội dung đó cũng được tạo ra dựa trên niềm yêu thích, chuyên môn của bản thân mình.

Nếu bạn đang tự nhẩm rằng mình mới chỉ có lèo tèo vài trăm người theo dõi, đừng lo lắng. Chưa không có nghĩa là không thể. Hãy tập trung đăng những nội dung có liên quan tới lĩnh vực của bạn và chia thành các album để tiện theo dõi, thu hút các khách hàng của bạn. Bạn cũng có thể cập nhật trên Instagram thay vì Facebook. Nếu bạn dùng nhiều nền tảng, hãy cố gắng đảm bảo tính nhất quán.

5. Bạn quá tự mãn

Bạn cho rằng mình đang có 2 khách hàng lớn và thế là đủ để nuôi sống bạn trong những tháng tới? Chẳng ai biết trước được điều gì, bởi vì khách hàng không thiếu lý do để đột ngột dừng hợp tác, hoặc sự biến động của thị trường (như đợt dịch Covid này chẳng hạn).

Nếu muốn có thêm khách hàng, có sự ổn định của thu nhập và có mức rate cao hơn, bạn phải tiếp tục tìm kiếm, thu hút khách hàng mới với những mục tiêu cụ thể. Luôn có một phương án backup, bạn sẽ không lo mất hay thâm hụt thu nhập chỉ sau một đêm. Và nhớ là, thay vì đi tranh giành kiếm thật nhiều công việc, hãy kiếm một cách có chọn lọc. Hãy chọn những khách hàng coi trọng bạn và công việc của bạn. Hãy đọc lời khuyên của mình trong Con đường trở thành Freelance Writer và khóa học Tìm kiếm khách hàng.

6. Bạn chỉ viết 1 lĩnh vực hoặc là viết quá nhiều lĩnh vực

Khi là một cây viết tự do, bạn có 2 sự lựa chọn: một là trở thành một cây viết tự do thành công, hai là thất bại và quay trở về công việc văn phòng bàn giấy. Nếu mới bắt đầu, bạn rất nên hiểu con đường mình cần đi là gì để hiểu về quá trình viết lách tự do hay trở thành một cây viết chuyên nghiệp.

Khi đã trở thành cây viết nghiêm túc, việc tìm ra một lĩnh vực mà bạn theo đuổi là rất quan trọng đối với thành công của bạn. Nhưng không nên chỉ theo đuổi 1 lĩnh vực duy nhất. Hãy xác định thêm 1-2 lĩnh vực khác nữa bổ trợ và có thể mang về khoảng 20-30% thu nhập của bạn mỗi tháng. Nếu lĩnh vực chính gặp biến động và bạn không có đủ khách hàng, bạn có thể tập trung tìm thêm khách hàng ở lĩnh vực phụ. Hầu như mọi lĩnh vực trên thị trường đều cần người viết, vậy thì tại sao bạn không viết thêm về một thứ gì đó mà bạn cũng đam mê? Nó sẽ giúp bạn viết tốt hơn, linh hoạt hơn, có thêm thu nhập và thậm chí phát triển thêm được một thương hiệu viết mới về lĩnh vực đó. Nhưng hãy cố gắng đừng để khách hàng tiềm năng bị nhầm lẫn. Ví dụ, phần lớn khách hàng cần viết về giáo dục, parenting biết tới mình thông qua facebook cá nhân. Nhưng các khách hàng về marketing, viết lách thì lại biết tới mình thông qua website của dự án writer’s life. Khi mình tách 2 dự án riêng biệt, khách hàng không có xung đột nào và dễ điều hướng.

Ngược lại, có nhiều cây viết tự do giới thiệu rằng mình là “Cây viết đa lĩnh vực”. Đã viết rộng thì không thể nào viết sâu. Làm sao bạn có thể có đủ thời gian để tìm hiểu, nghiên cứu và trở thành một chuyên gia hay cây viết có hiểu biết về mọi lĩnh vực? Với những khách hàng thực sự cần nội dung chất lượng, họ sẽ không tìm tới những cây viết này. Và tất nhiên, thù lao cho những cây viết “đa lĩnh vực” cũng không thể cao được.

7. Thư chào thầu giới thiệu của bạn quá nhạt nhẽo

Bạn đã vượt qua nỗi sợ và dám tiếp cận khách hàng nhưng vẫn không thành công, hãy xem lại những gì bạn đã tiếp cận.

Ấn tượng đầu tiên với khách đó chính là bài viết mẫu và một lá thư. Nếu bạn viết một lá thư vừa đọc đã biết là được copy-paste, dùng đi dùng lại nhiều lần hoặc có vẻ giả tạo, tuyệt vọng… bạn không để lại ấn tượng gì cũng đúng thôi.

Hãy tùy chỉnh nó, hãy tìm hiểu trước về khách hàng và đưa ra một vài quan điểm của bạn. Hãy thể hiện cá tính của riêng mình. Hãy học khóa Tìm kiếm khách hàng và thực hành theo 7 mẫu chào thầu hiệu quả mà mình đã áp dụng.

Kết

Nếu đã là cây viết tự do, hãy luôn nhớ rằng để có thu nhập thì bạn phải có khách hàng. Có nhiều bạn mất nhiều năm để sống trong sợ hãi và lo lắng mình không đủ khả năng để làm việc đó. Những suy nghĩ này chẳng giúp ích gì cho bạn được.

Đọc xong bài viết này rồi thì hãy cố gắng để có một hành động nào đó cho tuần tới, tháng tới hay thậm chí năm tới.

Tóm lại thì hãy tập trung vào việc thu hút khách hàng, bằng cách:

  • Có một website đơn giản nhưng hiệu quả, thể hiện được khả năng viết của bạn
  • Không sợ viết một lĩnh vực phụ bên cạnh lĩnh vực chính và cũng đừng viết về mọi lĩnh vực
  • Theo dõi khách hàng bạn muốn tiếp cận và cho họ thấy sự quan tâm của bạn
  • Chủ động hơn trên mạng xã hội để trở thành social influencer
  • Cải thiện những mẫu thư chào thầu của bạn cho ấn tượng, đơn giản và hiệu quả hơn
  • Tiếp tục đặt ra những mục tiêu mới chứ không phải ngồi rung đùi tự mãn về thành quả hiện tại

Làm công việc này hãy chấp nhận bạn phải thử nghiệm, sai lầm, thất bại. Nhưng mình tin rằng nếu mình và nhiều học viên của mình làm được, bạn cũng có thể.

Advertisements
This entry was posted in: Freelancing

by

Linh Phan hiện đang sống và làm việc tại Nauy cùng chồng và 2 con trai. Linh có gần 15 năm học và làm việc trong lĩnh vực Truyền thông Tiếp thị. Sau khi sinh con trai đầu lòng, Linh quyết định theo đuổi khóa học Tâm lý học trẻ em trong 2 năm và hoàn thành chứng chỉ Parent Coach cuối năm 2019. Bên cạnh hoạt động chuyên môn liên quan tới Tư vấn Phụ huynh, Linh vẫn tiếp tục viết lách và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan tới tâm lý học trẻ em, làm cha mẹ, viết lách và truyền thông tiếp thị.

Leave a Reply