Better Writing
Leave a Comment

Viết cũng như nấu nướng, tìm đâu ra một công thức hoàn hảo?

Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trong bếp, với đầy đủ các thành phần để chuẩn bị cho một mẻ bánh mới phía trước mặt. Bạn bắt đầu pha trộn, nhào bột, nặn bột, ủ bột rồi làm nóng lò. Bột quá dính thì cần thêm bột. Bột nhào quá lâu sẽ cứng và cần thêm nước. Thời gian nhào bột, độ nóng lò, độ nở bánh, men ủ… mọi thứ đều có thể tác động vào kết quả và mỗi lần lại có một tác động khác nhau. Bạn có thể kiểm soát được một vài thứ, nhưng không phải là tất cả và không phải lần nào cũng giống hệt như nhau.

Nếu là người thường xuyên nấu nướng, bạn có thể sớm nhận ra mỗi lần bạn nấu, dù cùng một món ăn, nhưng thành phẩm lại mang tới những hương vị, kết cấu khác biệt. Đôi khi, còn phụ thuộc cả vào tâm trạng của bạn, khiến cho món ăn đó ngon hơn hay dở hơn.

Hãy chọn thành phần một cách cẩn thận

Thực ra thì cho dù bạn có nhào bột bao nhiêu lâu, thêm bao nhiêu nước hay bột… một chiếc bánh mì bình thường sẽ vẫn được hình thành. Miễn là bạn đảm bảo thành phần ban đầu của mình.

Nếu trong quá trình làm bạn thấy muốn làm bánh socola, bạn sẽ phải thêm nguyên liệu như trứng, bơ và socola – không thể nào có thể làm ra bánh socola từ công thức bánh mì ban đầu của bạn.

Điều này cũng đúng với việc viết. Nếu bạn gắn bài viết với một dàn ý ban đầu, bạn chỉ cấu trúc, sắp xếp lại nó mà không thêm bớt điều gì, bạn sẽ có một bài viết như dự định. Nhưng nếu bạn muốn tạo ra cái gì đó khác biệt hơn, bạn sẽ cần nhiều thành phần hơn.

Biết mình muốn gì

Dù không có công thức hoàn hảo nhưng biết mình sẽ làm ra thứ gì trước khi bắt đầu sẽ giúp bạn tạo ra được một chiếc bánh ngon và có giá trị hơn. Nếu biết mình muốn làm bánh socola ngay từ đầu, bạn sẽ chọn đúng và đủ nguyên liệu.

Trong khi viết thì sao? Khi viết, hãy quyết định xem sản phẩm cuối cùng bạn muốn tạo ra là gì. Quyết định những gì bạn muốn nói, thông điệp bạn muốn gửi đi và những gì độc giả sẽ tiếp nhận. Sau đó mới nghĩ về các thành phần và bắt đầu trộn để tạo ra nó. Nếu bài viết thiếu sự nhất quán, chỗ cần không có, chỗ có lại không cần thì cũng như một chiếc bánh dở không tròn vị.

3 yếu tố tạo ra một món ăn ngon hay một bài viết tốt

Có công thức và làm theo công thức đã đủ để tạo ra một mẻ bánh ngon chưa? Rất tiếc là chưa.

Những ai làm nghề nấu nướng đều tự ngầm hiểu với nhau rằng: công thức thì có rất nhiều, nhưng để có món ăn ngon và hợp khẩu vị người ăn thì sẽ cần rất nhiều kiên nhẫn, kiên trì và sự tập trung.

Người đầu bếp mới vào nghề có thể làm hỏng một món ăn là chuyện bình thường, ngay cả khi anh ta có chính xác công thức và hướng dẫn cách làm. Viết cũng như vậy. Đó là những thứ vô hình không có trong công thức và thường ít được chú ý.

Nhiều người dành thời gian luyện viết hàng ngày và có chiến lược rõ ràng về cách họ viết, cách họ thu hút độc giả. Nó giống như việc để nấu một món ăn ngon lành: nó cần thời gian, viết thường xuyên và viết những gì bạn thực sự hiểu/biết.

Vì vậy, 3 yếu tố mà mình nghĩ sẽ tác động quan trọng tới kết quả một bài viết của bạn đó sẽ là:

Sự kiên nhẫn. Khi ủ bánh mì, nếu bạn nóng vội, kết quả là bánh mì không nở. Men cần thời gian kích hoạt và đạt được độ nở nhất định. Cấu trúc bột cần không khí, cần làm việc để tạo ra gluten… nói chung là cần có thời gian. Với viết, đó là sự cam kết về thời gian bạn dành cho một bài viết. Một bài viết vội vàng và cẩu thả chỉ mang tới một sản phẩm đầy lỗi chính tả, logic lỏng lẻo và cấu trúc câu không đầu không cuối. Giống như làm bánh, sự kiên nhẫn thể hiện trong một bài viết giúp bạn tạo ra một sản phẩm đáng đọc.

Sự kiên trì. Bánh ngon phụ thuộc vào việc kiểm soát nhiều “biến số”, bởi vì để hỏng một mẻ bánh có thể chỉ do bạn sai một bước rất rất nhỏ. Điều quan trọng đó là sự lặp lại, điều chỉnh thành phần, tỉ lệ, thời gian và phương pháp để bánh hoàn thiện. Việc chấp nhận thất bại, rút kinh nghiệm và bắt đầu lại chính là từ khóa. Khi áp dụng vào viết lách, thực hành viết rất quan trọng để giúp tạo ra giọng điệu, phong cách của riêng bạn, để viết hiệu quả hơn và để phá vỡ đi rào cản về sự “cầu toàn”. Những người thành công nhất hàng ngày vẫn trau dồi kỹ năng của họ. Sự kiên trì sẽ mang lại một phần thưởng cho bạn, giống như làm bánh, bạn không thể nào viết tốt hơn mà lại không bao giờ viết hay không cần chút nỗ lực nào.

Sự chú ý. Bạn cho bánh vào lò và mải dọn dẹp, lơ là trong 2 phút thôi, mẻ bánh có thể cháy. Có nhiều nguyên tắc trong quá trình làm bánh và cả khi viết chúng ta buộc phải tuân thủ, dù muốn hay không. Các quy tắc khi viết một bài viết cho tạp chí sẽ phải khác với viết blog hay viết trên mạng xã hội. Với văn bản, các quy tắc mang tới một bài viết dễ đọc và dễ nhớ.

Chúc các bạn vừa làm bánh ngon, vừa viết tốt nhé 😉

This entry was posted in: Better Writing

by

Linh Phan hiện đang sống và làm việc tại Nauy cùng chồng và 2 con trai. Linh có gần 15 năm học và làm việc trong lĩnh vực Truyền thông Tiếp thị. Sau khi sinh con trai đầu lòng, Linh quyết định theo đuổi khóa học Tâm lý học trẻ em trong 2 năm và hoàn thành chứng chỉ Parent Coach cuối năm 2019. Bên cạnh hoạt động chuyên môn liên quan tới Tư vấn Phụ huynh, Linh vẫn tiếp tục viết lách và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan tới tâm lý học trẻ em, làm cha mẹ, viết lách và truyền thông tiếp thị.

Leave a Reply