Parenting

Chậm nói hoặc chậm phát triển ngôn ngữ

Cũng như các kỹ năng và cột mốc khác, độ tuổi trẻ học ngôn ngữ và bắt đầu có thể sẽ khác nhau. Hiểu một chút về khả năng nói và sự phát triển ngôn ngữ có thể giúp bố mẹ nhận ra các vấn đề có liên quan nếu có.

Khả năng nói và sự phát triển ngôn ngữ có gì khác nhau?

Khả năng nói là cách diễn đạt bằng lời của ngôn ngữ và bao gồm cả phát âm (cách chúng ta hình thành âm thanh và từ ngữ).

Kỹ năng ngôn ngữ là việc phát – nhận thông tin. Nó đòi hỏi sự hiểu biết và được hiểu thông qua giao tiếp – bằng lời nói, phi ngôn ngữ và văn bản.

Chậm nói nói hoặc chậm phát triển ngôn ngữ là gì?

Khả năng nói và kỹ năng ngôn ngữ thì khác nhau nhưng thường chồng chéo. Ví dụ:

Một đứa trẻ chậm phát triển ngôn ngữ có thể nói tốt các từ nhưng chỉ có thể ghép 2 từ lại với nhau.

Một đứa trẻ chậm nói có thể sử dụng các từ và cụm từ để diễn đạt ý tưởng nhưng lại khó hiểu.

Dấu hiệu của sự chậm trễ trong khả năng nói hay ngôn ngữ là gì?

Một em bé không có phản xạ với âm thanh nên được kiểm tra bác sĩ ngay. Còn thông thường, thật khó để cha mẹ biết liệu con mình có bị chậm trễ hay không.

Dưới đây là một số biểu hiện ban có thể tham khảo:

  • 12 tháng: không biết sử dụng cử chỉ vẫy tay chào hoặc tạm biệt
  • trước 18 tháng: thích cử chỉ hơn là phát âm để giao tiếp
  • 18 tháng: gặp khó khăn khi bắt chước âm thanh, gặp khó khăn khi hiểu các yêu cầu bằng lời nói đơn giản
  • trong 2 năm: chỉ có thể bắt chước lời nói hoặc hành động và không tạo ra từ/cụm từ một cách tự nhiên
  • trong 2 năm: chỉ nói một số âm thanh hoặc từ lặp đi lặp lại và không thể sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp nhiều hơn cho nhu cầu tại thời điểm nói của mình
  • qua 2 năm: không thể làm theo các hướng dẫn đơn giản
  • qua 2 năm: giọng nói khác thường (ví dụ như chỉ nói âm gió, âm mũi…)

Nguyên nhân là gì?

Khiếm khuyết về răng miệng, các vấn đề về lưỡi, vòm miệng…

Nhiều trẻ chậm nói vì gặp vấn đề về kỹ năng vận động của các cơ hàm, vòm miệng… khó phối hợp môi, lưỡi và hàm để tạo ra âm thanh, lời nói. Những em bé này có thể cũng gặp vấn đề liên quan khác như vấn đề về ăn uống khó…

Trẻ gặp vấn đề về thính giác, nhiễm trùng tai

Một số cách để khuyến khích khả năng nói tại nhà

  • Tập trung vào giao tiếp. Nói chuyện với bé, hát và khuyến khích con bắt chước âm thanh và cử chỉ.
  • Đọc cho con nghe từ khi còn bé. Tìm các cuốn sách phù hợp lứa tuổi.
  • Sử dụng các tình huống hàng ngày để phát triển ngôn ngữ: đặt tên đồ tại cửa hàng tạp hóa, giải thích bạn đang làm gì, chỉ ra đồ vật xung quanh nhà.
  • Giữ mọi thứ đơn giản.

Nhận biết và điều trị chậm nói là cách tiếp cận tốt nhất để cải thiện chứng chậm nói.

Ref: kidshealth.org/en/parents/not-talk.html

Advertisements