Parenting
Leave a Comment

Đối phó thế nào với một em bé không-nghe-lời

“Con em năm nay 16 tháng và không chịu nghe lời em mỗi khi em ngăn con không chạm vào thứ gì đó. Có những thứ có thể di chuyển hoặc gây nguy hiểm nên em sợ con sẽ bị thương. Khi em cố gắng nói để con dừng lại, con chỉ nhìn em và cười. Đôi khi con còn nhại lại câu “Không không không”. Em nên làm như thế nào?”.


Một câu hỏi không mới nhưng phụ huynh hỏi vô cùng nhiều.

Trước hết mình nhấn mạnh một điều QUAN TRỌNG, bố mẹ không nên (và không có quyền) ĐÁNH TRẺ với lí do rằng cách ứng xử này sẽ giúp trẻ nhớ về sự nguy hiểm. Suy nghĩ và cách ứng xử này là hoàn toàn sai lầm. 

Hành vi như trên của các em bé trong độ tuổi toddler là khá điển hình và hoàn toàn bình thường so với tuổi. Ở tuổi này, trẻ chỉ đơn giản là không có khả năng hiểu về khái niệm quy tắc.

Con không tồn tại trong đầu khái niệm về “luôn luôn” hay “không bao giờ”, đo đó, giới hạn đặt ra của ngày hôm nay không có ý nghĩa với những ngày tiếp theo hay trong các tình huống tương tự. 

Bên cạnh đó, việc xử lý ngôn ngữ vẫn còn non nớt. Một từ “không” ở tuổi này không có ý nghĩa tương tự với một đứa trẻ lớn hơn. Đây rõ ràng là một giai đoạn khá dễ bực bội cho cả bố mẹ và trẻ. Tuy nhiên, đôi khi từ 18-24 tháng, khả năng hiểu về các quy tắc sẽ hình thành, mặc dù số lượng quy tắc mà trẻ ở tuổi này có thể hiểu và nhớ vẫn còn khá hạn chế. 

SAU ĐÂY LÀ MỘT SỐ GỢI Ý GIÚP NHỮNG TÌNH HUỐNG NÀY DIỄN RA NHẸ NHÀNG SUÔN SẺ HƠN, đồng thời tác động tới nhu cầu khám phá và học hỏi của con:

1. THAY VÌ ĐƯA RA MỆNH LỆNH HOẶC CẤM, hãy cung cấp cho con thông tin. Điều này sẽ giúp con hiểu ra. VD nếu con đang tơi gần bếp nóng, hãy nói “Nóng!” (thay vì chỉ nói đơn giản “Không”).

2. CON ĐANG KHÁM PHÁ NGÔI NHÀ, điều này không có gì xấu. Nếu có gì đó thực sự nguy hiểm, hãy cố gắng hạn chế để con an toàn và bố mẹ an tâm hơn. Mức độ thất vọng của bạn và con trong giai đoạn này sẽ liên quan tới việc con khám phá môi trường xung quanh, cụ thể là nhà mình. Sử dụng các loại chốt, chặn, tay nắm cửa và ổ cắm cho trẻ em. Lắp đặt các đèn treo thay vì đèn sàn nếu được. Để các loại thuốc lên cao và các loại hóa chất làm sạch ngoài tầm với hoặc khóa lại. Không bao giờ để dao, kéo, dao cạo hoặc các dụng cụ nguy hiểm khác ở chỗ dễ lấy. Nếu có một nơi dễ cháy, hãy quy hoạch rào chắn lại. Những đồ quý giá, dễ vỡ cũng nên bỏ ra ngoài tầm tay và nên đặt các loại thiết bị điện tử trong tủ hoặc trên cao. 

3. ĐỂ ĐỒ CHƠI PHÙ HỢP VỚI MỖI PHÒNG, vì vậy bạn có thể đưa cho con chơi thay thế khi bé muốn lấy thứ gì đó không được phép hoặc gây nguy hiểm. VD bạn có thể để các loại cốc đĩa nhựa, giấy ở ngăn kéo thấp nhất của tủ bếp, hoặc đặt một số sách và đồ chơi của con lên kệ thấp trong phòng khách. Chúng ta cũng có thể để đồ nội thất dành cho trẻ em ở phòng khách hoặc phòng ăn, như là bàn/ghế thấp. Đừng quên treo một số bức tranh trên tường vừa với tầm mắt trẻ. Bằng cách này, trẻ toddler sẽ cảm thấy rằng có những nơi thú vị cho riêng mình ở trong các không gian chung trong nhà (chứ không chỉ ở trong phòng riêng của con) và con sẽ ít tìm kiếm sự kích thích bằng cách tiếp cận với những thứ đồ mà bố mẹ không muốn con chơi với. 

4. NẾU CON CHẠM VÀO NHỮNG THỨ MÀ BẠN KHÔNG THỂ DI CHUYỂN HOẶC THAY ĐỔI, đồng thời nó có thể gây ra nguy hiểm với con, hãy để con khám phá dưới sự giám sát chặt chẽ của bố mẹ để thỏa mãn sự tò mò của con. Đôi khi trẻ chỉ cần chạm vào đồ vật một lần để học về những gì chúng cảm thấy và những gì chúng làm. Sau đó, chúng có kinh nghiệm và sẽ bỏ qua nó. Đôi khi con chạm vào một số thứ vì muốn bắt chước bố mẹ. 

5. NẾU CON NẰNG NẶC ĐÒI TIẾP CẬN NHỮNG THỨ NGUY HIỂM, hãy cố gắng đưa ra những sản phẩm thay thế có chức năng tương tự. VD nếu con cố gắng đòi điện thoại hoặc thùng rác, hãy cho con một chiếc điện thoại đồ chơi hoặc một thùng rác nhỏ của riêng con. Thật tốt nếu chúng ta có thể nhìn được “Xa” hơn các mong muốn tức thời của con trong các nhu cầu tiềm ẩn, nó có thể xuất hiện trong các kỹ năng mà bé đang cố gắng thực hành: con có đang cố gắng leo trèo và vứt đồ vật ra khỏi hộp chứa không? Nếu hiểu, chúng ta có thể đáp ứng được những nhu cầu đó theo những cách an toàn cho con mình. VD con có vẻ thích các thao tác với các loại núm, công tắc hoặc khóa, bạn có thể mua bộ đồ chơi hoặc tại cửa hàng cơ khí rồi gắn lên một tấm bảng gỗ để có một chiếc bảng tự chế cho con chơi. 

6. Cuối cùng, NẾU CON KIÊN TRÌ TÌM KIẾM NHỮNG THỨ NGUY HIỂM VÀ KHÔNG CHẤP NHẬN THAY THẾ, hãy ôm con một cách yêu thương nhưng chặt trong lòng và nói với con “Con có thể sẽ bị đau, mẹ phải bảo vệ con chứ”. Hãy cho con phản ứng bằng cách khóc, nếu con cần trong tay bạn. Con có thể sẽ tức giận và thất vọng, hãy cứ để con thể hiện những cảm xúc đó một cách thoải mái và tự do. Sau khi con hết khóc, hãy hướng con một lần nữa tới những hoạt động hoặc đồ vật thay thế. Hãy tổ chức và thiết lập một ranh giới vật lý mà không gây hại tới con. Đó là một cách thay thế trừng phạt bằng sự yêu thương, và nói “không” theo cách mà một đứa trẻ độ tuổi toddler có thể hiểu được. 

Chúc các bố mẹ may mắn và hãy nhớ rằng: THIẾT LẬP GIỚI HẠN SẼ DỄ DÀNG HƠN RẤT NHIỀU TRƯỚC KHI CON BẮT ĐẦU HIỂU VỀ CÁC KHÁI NIỆM QUY TẮC. 

—-

Hãy tôn trọng công việc của các tác giả, cây viết, nhiếp ảnh gia và hoạ sĩ. Chúng tôi hoan nghênh bạn nhấn nút chia sẻ hoặc sao chép nhưng hãy đảm bảo trích dẫn nguồn đầy đủ, phù hợp và đặc biệt là không cắt xén tên tác giả. Cảm ơn bạn.

This entry was posted in: Parenting

by

Linh Phan hiện đang sống và làm việc tại Nauy cùng chồng và 2 con trai. Linh có gần 15 năm học và làm việc trong lĩnh vực Truyền thông Tiếp thị. Sau khi sinh con trai đầu lòng, Linh quyết định theo đuổi khóa học Tâm lý học trẻ em trong 2 năm và hoàn thành chứng chỉ Parent Coach cuối năm 2019. Bên cạnh hoạt động chuyên môn liên quan tới Tư vấn Phụ huynh, Linh vẫn tiếp tục viết lách và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan tới tâm lý học trẻ em, làm cha mẹ, viết lách và truyền thông tiếp thị.

Leave a Reply