Parenting
Leave a Comment

1 câu nói có thể thay đổi được hành vi của con

Khi chúng ta kỷ luật, không phải là để “trừng phạt” vì những gì con làm chưa đúng – mà nên hiểu rằng đó là lúc con được học, được trao quyền để con thay đổi hành vi.

Trước khi bàn xem nên nói gì, hãy bắt đầu tìm hiểu về từ “kỷ luật”. Kỷ luật trong tiếng anh là discipline, bắt nguồn từ tiếng Latin “disciplina” có nghĩa là “dạy”. Mục tiêu của chúng ta là dạy cho trẻ hiểu biết về đạo đức và cách hành xử cơ bản để con hình thành các mối quan hệ sâu sắc, bền vững với những người khác trong suốt cuộc đời của chúng.

Khi chúng ta kỷ luật, không phải là để “trừng phạt” vì những gì con làm chưa đúng – mà nên hiểu rằng đó là lúc con được học, được trao quyền để con thay đổi hành vi.

Với những em bé toddler, trẻ có thể chạy nhảy, cắn, đá, la hét, đánh, đẩy… nói chung là thách thức. Và tất nhiên bố mẹ nào cũng muốn thay đổi những hành vi đó (một điều dễ hiểu). 

Tuy nhiên, để thay đổi không phải một sớm một chiều mà chúng ta cần giúp đỡ để giúp con làm được điều đó và hướng dẫn con thực hành những hành vi xã hội tích cực. Những đứa trẻ nắm vững các kỹ năng xã hội này đã được chứng minh là có khả năng thành công ở rất nhiều lĩnh vực, và tất nhiên là kể cả thành tích học tập. 

Ví dụ, khi trẻ nhận ra chúng làm sai điều gì đó, chúng có thể cảm thấy thất bại và đối với chúng, nó có thể là cảm giác thất bại vĩnh viễn. Cách giao tiếp khác nhau giữa fixed mindset và growth mindset trong tình huống con làm sai có thể là:
– Fixed Mindset: “Mẹ nói bao nhiêu lần rồi. Con hư lắm!”. Tệ hơn “Mày không bao giờ khá được con ạ”.
– Growth Mindset: “Con làm như vậy là chưa đúng đâu. Lần sau con hãy thử lại nhé”. 

Vì thế, công việc của bố mẹ hay thầy cô giáo chính là đề xuất những cách xử lý tình huống khác và cung cấp các công cụ khác nhau để con có thể kiểm soát, xử lý được cảm xúc cũng như trao quyền để con thay đổi hành vi của mình. Nhưng câu hỏi đặt ra là, làm sao chúng ta có thể chuyển hóa từ CẢM GIÁC THẤT BẠI sang CẢM GIÁC ĐƯỢC TRAO QUYỀN?

Chúng ta cùng chuyển sang một ví dụ khác. 

Khi con bạn lấy đồ chơi từ một em bé khác và sau khi bạn sửa lại hành vi (nói Không và ngăn không cho lấy), hãy xác định vấn đề với con (Con muốn lấy đồ chơi đó nhưng bạn ấy đang chơi), đưa ra quan điểm của bạn (Con sẽ cảm thấy thế nào nếu như có bạn nào đó lấy đồ chơi mà con đang chơi?), cuối cùng là đề xuất một giải pháp thay thế (Con có thể hỏi bạn ấy xem con có thể chơi sau khi bạn ấy chơi xong không, rồi con sẽ trả lại cho bạn ấy?). 

Đó chính là thời gian TRAO QUYỀN để con thay đổi và khuyếch tán cảm xúc tiêu cực của con. 

Quay trở lại với tiêu đề ban đầu, điều mà bạn luôn cần phải nói khi áp dụng một hình thức kỷ luật nào đó với con là gì?

Chính là 1 câu nói đơn giản “LẦN SAU CON NHỚ NHÉ!”.

Đó là một cụm từ đơn giản để nói với mọi em bé. Nó cho con hiểu rằng sự thất bại của con ngày hôm nay không phải là thất bại vĩnh viễn và con có thể thay đổi bởi vì sẽ có “lần sau”. 

Đó là cụm từ mang tới sự tích cực giúp con tập trung “Lần sau con nhớ nói/nhớ làm nhé”. 

Đó cũng là cụm từ giúp giải quyết cảm xúc tiêu cực hiện tại của con (Bây giờ con cảm thấy rất tệ, nhưng lần sau con có thể làm tốt hơn) và cho con cảm giác nhẹ nhõm cũng như muốn được thử lần sau. 

Nếu con thực hiện việc đó ở lần kế tiếp, con có thể sẽ nói với bạn “Con nhớ mà mẹ ơi. Con đã nói với bạn như thế đó” với ánh mắt bừng lên niềm kiêu hãnh và tự hào. Rồi mẹ sẽ trả lời rằng “Đúng, con đã nhớ mà. Con đã biết mượn bạn đồ chơi bằng cách hỏi bạn trước rồi đấy” cũng với một sự phấn khích và tự hào không kém. 

Khi con làm được điều đó, cũng có nghĩa là con đã được trao quyền đề thay đổi hành vi từ bên trong. 

Niềm kiêu hãnh đó chính là sự phản ánh của sự trao quyền. Và đó không phải là bố mẹ đang kiểm soát hành vi của con, mà con đã học được về cách hành xử một cách tích cực hơn, cũng như “cá nhân hóa” nó – và thực sự con đã thay đổi từ bên trong. 

Không có gì là ma thuật ở đây cả, mà đó là một câu nói thực sự hiệu quả trong giai đoạn trẻ lên 2-3. Tuy nhiên có một vấn đề là những em bé độ tuổi này cũng không nhớ mọi việc một cách dễ dàng. Muốn thay đổi hành vi của trẻ độ tuổi này, bạn cần phải cho con thực hành và trao cơ hội cho con thực hành, rồi trao quyền cho con thông qua những tình huống cụ thể. 

Với những em bé lớn hơn một chút, thay vào việc chỉ nói “Lần sau con nhớ nhé”, bố mẹ có thể nói “Mẹ biết con sẽ nhớ vì con đã biết điều đó rồi. Nhưng con có thể làm gì đó khác đi không?” và sau đó là thảo luận các giải pháp thay thế. 

Bố mẹ cũng có thể nói thêm về hậu quả hay là hiện trạng tự nhiên của con tại thời điểm đó để có thêm sự đồng cảm. Kể cả với trẻ lớn hơn, con cũng cần phải hiểu rằng con có thể thay đổi và kết quả có thể sẽ tích cực hơn trong lần tới “Mẹ biết con đang buồn, nhưng lần sau con nhớ nhé!”.

Thử nghiệm và cho mình biết kết quả nhé các bố mẹ.

Minh họa: Brooke Smart

—-

Hãy tôn trọng công việc của các tác giả, cây viết, nhiếp ảnh gia và hoạ sĩ. Chúng tôi hoan nghênh bạn nhấn nút chia sẻ hoặc sao chép nhưng hãy đảm bảo trích dẫn nguồn đầy đủ, phù hợp và đặc biệt là không cắt xén tên tác giả. Cảm ơn bạn.

This entry was posted in: Parenting

by

Linh Phan hiện đang sống và làm việc tại Nauy cùng chồng và 2 con trai. Linh có gần 15 năm học và làm việc trong lĩnh vực Truyền thông Tiếp thị. Sau khi sinh con trai đầu lòng, Linh quyết định theo đuổi khóa học Tâm lý học trẻ em trong 2 năm và hoàn thành chứng chỉ Parent Coach cuối năm 2019. Bên cạnh hoạt động chuyên môn liên quan tới Tư vấn Phụ huynh, Linh vẫn tiếp tục viết lách và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan tới tâm lý học trẻ em, làm cha mẹ, viết lách và truyền thông tiếp thị.

Leave a Reply