Happy Parenting
Comments 4

(Giấc ngủ ngày 101): Liệu con có đang gặp vấn đề về giấc ngủ

Không có gì quá ngạc nhiên khi một trong những chủ đề phổ biến mà gần đây chúng tôi hay được hỏi là “Làm thế nào để trẻ có thể ngủ liền một giấc dài thay vì những giấc ngủ rất ngắn ban ngày”.

Phải thừa nhận các vấn đề liên quan tới giấc ngủ rất khó khắc phục, bởi giấc ngủ là yếu tố luôn phát triển không ngừng, và bạn có thể sẽ gặp khó khăn khi nhận biết liệu những việc mình muốn bé làm có thực sự nằm trong khả năng của bé hay không. Chính vì sự phức tạp của giấc ngủ ngắn, nên chúng tôi sẽ bổ nhỏ chủ đề này thành nhiều phần khác nhau. Trong bài viết ngày hôm nay, chúng ta sẽ đề cập đến những biểu hiện bình thường của trẻ trong từng độ tuổi, cùng một số biện pháp can thiệp giúp các em bé tự kết nối chu kỳ ngủ ngắn. 

Trong bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá cách giúp bé con tự ngủ (việc này thường dẫn tới khả năng củng cố giấc ngủ ngắn của trẻ). Ở bài viết thứ ba, chúng ta sẽ bàn về các chiến lược giúp trẻ kéo dài giấc ngủ ngắn nếu quá trình huấn luyện trẻ tự ngủ không đem đến kết quả. Cuối cùng, phần bốn sẽ là phần bàn luận về cách khắc phục sự cố giấc ngủ ngắn bằng việc đưa ra một số gợi ý những hoạt động nên làm giữa các giấc ngủ ngắn để khiến bé có giấc ngủ dài hơn.

Những thông tin khoa học bạn cần biết

Các bậc cha mẹ đều biết, chu kỳ ngủ ngày của trẻ sơ sinh thường kéo dài 30-45 phút. Cũng giống như với giấc ngủ của trẻ vào ban đêm, các tác động ngủ là yếu tố chịu trách nhiệm kéo dài hoặc rút ngắn chu kỳ ngủ của trẻ. Tác động giấc ngủ cũng chính là những điều bé mong chờ được đón nhận trong suốt giấc ngủ của mình.

Cách bé con chìm vào giấc ngủ chính là yếu tố quyết định tác động giấc ngủ mà bé đang mong chờ. Do mỗi chu kỳ ngủ bé đều phải trải qua một khoảng thời gian tỉnh giấc ngắn, vậy nên nếu trước đó, trẻ chìm vào giấc ngủ nhờ được bố mẹ bế trên tay lắc lư, vỗ về, cho bú và ôm ấp rồi sau đó lại bị đổi sang ngủ ở một nơi khác, trẻ sẽ bị tỉnh giấc hoàn toàn chỉ sau một chu kỳ ngủ, lý do là bởi vị trí ngủ của trẻ bị thay đổi.

Các tác động giấc ngủ ban ngày ẩn chứa nhiều vấn đề hơn ban đêm, lý do là bởi nếu bé bị tỉnh giấc sau một chu kỳ ngủ, bé sẽ đủ khỏe để có thể tỉnh táo trong một  khoảng thời gian dài nhất định. Một đứa trẻ bị tỉnh sau một giấc ngủ ngắn thường rất khó có thể ngủ lại, bởi khoảng thời gian ngủ ngắn ngủi của bé đã bị dập tắt và lúc này bé đang chìm đắm trong sư tỉnh táo hoàn toàn. Điều này có nghĩa, nếu bé thức dậy sau chỉ một chu kỳ ngủ duy nhất, bạn sẽ không thể dùng các tác động giấc ngủ để khiến bé ngủ tiếp. 

Mặc dù việc khiến trẻ ngủ đêm cũng không dễ dàng hơn ban ngày là mấy, nhưng do áp lực giấc ngủ và nhịp sinh học (đồng hồ sinh học) ban đêm, nên bạn có thể chắc chắn trẻ sẽ ngủ. Tuy nhiên, chúng ta không thể đảm bảo chuyện này cũng diễn suôn sẻ với giấc ngủ ban ngày của trẻ. Vào ban ngày, chỉ có áp lực giấc ngủ tác động lên trẻ, mà áp lực này lại có thể biến mất nếu cố gắng, vì thế nếu bạn đổi chỗ ngủ, hoặc cho trẻ làm quen với một kiểu ru ngủ mới, bé có thể sẽ không thể ngủ trong suốt một giờ, hoặc thậm chí là cả ngày. 

Về đêm, chỉ cần cơn buồn ngủ lên tới mức trẻ không thể chịu nổi, trẻ sẽ nhanh chóng ngủ ngoan cho dù có chuyện gì xảy ra. Ngược lại, để có thể ngủ được vào ban ngày, trẻ cần rất nhiều hoạt động khác nhau, ví dụ như thư giãn, nằm xuống, thở chậm rồi cuối cùng là nhắm mắt ngủ. Đây đều là những hoạt động bình thường mà người lớn vẫn làm trước khi ngủ, nhưng với trẻ nhỏ thì chúng lại ở tầm quá khó. Càng lớn, trẻ sẽ càng trở nên mất tập trung và khó ngủ khi càng ngày trẻ càng có nhiều điều thú vị xung quanh để làm và ngắm nhìn.

Liệu con tôi có đang gặp vấn đề về giấc ngủ?

Trước khi tìm cách giải quyết, hãy xác định xem con có đang thực sự gặp vấn đề trong khả năng kết nối chu kỳ giấc ngủ. Tuổi của con (tính từ ngày bé chào đời) là yếu tố tốt nhất giúp xác định bé có thể ngủ ngày dài hay không.

Trẻ sơ sinh đến khi 3 tháng tuổi:

Hầu hết trẻ sơ sinh thường không gặp khó khăn khi ngủ trưa trong vài tháng đầu tiên, lý do là bởi lúc này giấc ngủ của trẻ còn chưa trưởng thành và cũng chưa có chu kỳ rõ ràng. Hầu hết các em bé sơ sinh thời kỳ này đều ngủ khá ngẫu nhiên và chúng ta không thể dự đoán trước thời gian bé ngủ, đây là điều hoàn toàn bình thường. Trong thời gian này, tốt nhất hãy cho bé cơ hội làm quen với việc tự ngủ trong nôi/cũi.

Trẻ từ 3 đến 6 tháng tuổi:

Từ khoảng 3,5 – 4 tháng tuổi cho tới lúc trẻ được 5.5-6 tháng tuổi, trẻ sẽ bắt đầu có những giấc ngủ ngắn theo chu kỳ. Thời điểm này, việc tiến hành những can thiệp lớn để dạy bé ngủ chưa chắc đã đem lại kết quả. Bạn có thể dạy bé tự ngủ thành công, nhưng điều này không có nghĩa bạn sẽ dạy được bé cách kết nối chu kỳ ngủ với nhau một cách nhất quán. Vì lý do này, tốt nhất không nên áp dụng những biện pháp quá nghiêm khắc để huấn luyện trẻ ngủ. Thay vào đó bạn có thể chọn một trong số những giải pháp sau:

1. Hỗ trợ giấc ngủ cho trẻ

Đôi khi việc cho bé ngủ ngày lại diễn ra vô cùng dễ dàng, chỉ cần bạn ôm ấp vỗ về, bế bé đi dạo hoặc cho bé ngủ trong xe đẩy, ngồi xích đu là đã có thể tạo cho trẻ cảm giác giả của một giấc ngủ kéo dài. Tất nhiên bạn cần đảm bảo vị trí ngủ của trẻ luôn an toàn. Nếu áp dụng cách này, hãy cho trẻ ngủ theo lịch trình trưởng thành hơn một chút (chẳng hạn như mô hình 3 giấc ngủ ngắn) nhằm khiến bé ngủ theo lịch trình nhất định. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý mình có thể sẽ phải dùng đến một số biện pháp huấn luyện ngủ ngắn một khi bạn sẵn sàng cho bé tự ngủ trong cũi


2. Cho trẻ ngủ thường xuyên 

Ở độ tuổi này, các giấc ngủ ngắn là điều khá bình thường với trẻ. Bạn chỉ cần đảm bảo em bé của mình luôn ngủ trong trạng thái thư giãn. Điều này cũng có nghĩa bạn có thể sẽ phải cho bé ngủ 4, 5 hoặc thậm chí là 6 giấc ngủ ngắn/ngày. Một số gia đình nên sử dụng các biện pháp hỗ trợ ngủ cho trẻ, bởi vì nếu bé biết cách tự ngủ trong không gian riêng của mình, thì cho đến khi trẻ trưởng thành, trẻ sẽ biết tự kết nối các chu kỳ ngủ với nhau mà không cần đến những biện pháp huấn luyện

Lưu ý: Các biện pháp hỗ trợ sẽ không đem lại hiệu quả nếu em bé của bạn đã biết ngủ trong cũi. Nó chỉ được áp dụng khi bạn đang trong quá trình chuyển con từ trạng thái thức sang ngủ trong cũi. 

3. Kết hợp các phương pháp

Cách tốt nhất mà các gia đình nên áp dụng để huấn luyện trẻ ngủ là kết hợp các phương pháp trên tới lúc bé có được độ chín trong giấc ngủ, lúc này bạn sẽ đủ linh hoạt để giữ trẻ luôn trong trạng thái nghỉ ngơi, nhưng vẫn duy trì được thói quen tốt khi ngủ trong cũi của bé.

4. Dự đoán thời điểm trẻ tỉnh giấc

Nếu bạn cảm thấy mình thực sự phải làm gì đó với chu kỳ giấc ngủ ngắn của trẻ, nhưng lại không muốn sử dụng các biện pháp hỗ trợ, vậy thì trước tiên, hãy cố căn chính xác thời điểm trẻ tỉnh giấc. Do chu kỳ ngủ nói chung đều diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định (Ví dụ: 32 phút, 41 giây…) nên bạn có thể căn vào phòng trẻ trước khi trẻ tỉnh dậy. 

Lý do bạn áp dụng cách làm này là bởi bạn muốn huấn luyện trẻ cách tự kết nối các chu kỳ ngủ sau khi lịch trình ngủ của trẻ được thiết lập cố định.

Ngay khi bé bắt đầu cựa quậy, hãy áp dụng các hoạt động vỗ về hỗ trợ để khiến bé tiếp tục chìm vào giấc ngủ. Bạn có thể chỉ cần đặt tay lên bụng con hoặc bế con lên đu đưa. Mấu chốt để cách này hiệu quả đó là bắt đúng khoảnh khắc trước khi con hoàn toàn tỉnh giấc. Tuy nhiên, cách làm này không phải luôn hiệu quả với tất cả mọi đứa trẻ, trong vài trường hợp, hành động bế trẻ lên vỗ về rồi lại đặt vào nôi cho ngủ lại chỉ khiến trẻ thêm tỉnh giấc. 

Trẻ 6 tháng cho đến tuổi toddler

Từ khoảng thời gian 6 tháng tuổi trở đi, hầu hết mọi em bé đều có khả năng kết nối hơn một chu kỳ ngủ. Hãy kiểm tra biểu đồ giấc ngủ ứng với tuổi của con để biết chính xác khi nào trẻ cần ngủ, và bao nhiêu giấc ngủ ngắn một ngày là hợp với lứa tuổi của trẻ. Sau khi biết được mô hình ngủ của con, bạn có thể bắt đầu tiến hành giúp con kéo dài những giấc ngủ quá ngắn.

Trên đây là một số hiểu biết về giấc ngủ ngắn của trẻ ở các độ tuổi khác nhau, hi vọng sau khi nắm được những thông tin bổ ích này, việc giúp con dễ dàng chìm vào những giấc ngủ ngắn không còn là cơn ác mộng với các bậc cha mẹ.

Đọc thêm về Serie “Giấc ngủ ngày 101”:
Phần 1: Liệu con có đang gặp vấn đề về giấc ngủ?
Phần 2: Làm gì để bé có thể ngủ ngày dài hơn?
Phần 3: Trẻ ngủ ngày khi nào và như thế nào?
Phần 4: Khắc phục các vấn đề của giấc ngủ và kích thích các hoạt động trong nhà

Tổng hợp và biên tập: raisedhappy.co

This entry was posted in: Happy Parenting

by

Linh Phan hiện đang sống và làm việc tại Nauy cùng chồng và 2 con trai. Linh có gần 15 năm học và làm việc trong lĩnh vực Truyền thông Tiếp thị. Sau khi sinh con trai đầu lòng, Linh quyết định theo đuổi khóa học Tâm lý học trẻ em trong 2 năm và hoàn thành chứng chỉ Parent Coach cuối năm 2019. Bên cạnh hoạt động chuyên môn liên quan tới Tư vấn Phụ huynh, Linh vẫn tiếp tục viết lách và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan tới tâm lý học trẻ em, làm cha mẹ, viết lách và truyền thông tiếp thị.

4 Comments

  1. Pingback: (Giấc ngủ ngày 101): Khắc phục các vấn đề của giấc ngủ và kích thích các hoạt động trong nhà – Linh Phan

  2. Pingback: (Giấc ngủ ngày 101): Trẻ ngủ ngày khi nào và như thế nào? – Linh Phan

  3. Pingback: (Giấc ngủ ngày 101): Làm gì để bé có thể ngủ ngày dài hơn? – Linh Phan

  4. Pingback: 10 dấu hiệu của một em bé "có nhu cầu cao" (high-need baby) – Linh Phan

Leave a Reply