Happy Parenting
Leave a Comment

Con bị phạt vì con là con người?

Con người thực ra cũng không tốt đẹp lắm. Vậy nên, chẳng có cách nào khác là chúng ta phải dạy con mình tốt hơn.

Thường con bạn bị phạt vì lí do gì? Những đứa trẻ nhỏ, theo mình nghĩ, chúng bị phạt vì chúng hành xử theo bản năng làm con người. Bởi vì đôi khi chúng không được phép có những ngày có tâm trạng tồi tệ, buồn tẻ, những tai nạn hay bạn bè có thái độ xấu. Người lớn chúng ta có rất nhiều ngày như vậy. Không ai trong chúng ta hoàn hảo. Nhưng vì sao chúng ta lại cố giữ con mình phải đạt được một mức tiêu chuẩn cao hơn sự hoàn hảo mà chúng ta tự có được với chính mình?

Đa phần phụ huynh nào cũng mong con mình có những hành vi tốt và tự lập – hơn cả những gì mà ngay cả chúng ta cũng đôi khi chẳng làm nổi. Những gì mà mình sắp viết dưới đây không đánh đồng với việc cha mẹ bỏ qua sự thiếu tôn trọng hay thái độ xấu, hay là không để con trẻ tự chịu trách nhiệm về những hành vi của mình.

Con người thực ra cũng không tốt đẹp lắm. Vậy nên, chẳng có cách nào khác là chúng ta phải dạy con mình tốt hơn. Tốt hơn ở đây là dạy con đừng mang tâm trạng xấu của mình làm ảnh hưởng tiêu cực tới người khác. Là dạy con cách giải quyết sự mệt, tức giận, sợ hãi, buồn bã và thất vọng theo một cách tích cực. Và là dạy cho con rằng những lời nói hay hành động khiếm nhã là không chấp nhận được với những người xung quanh.

Tất nhiên, nhiều cha mẹ duy trì việc “dạy” ở trên với một tiêu chuẩn rất cao. Nhưng hãy như thế, nếu bản thân bạn cũng luôn luôn thực hiện được hoàn hảo tất cả những tiêu chuẩn đó. 

Hãy chấp nhận tâm trạng tồi tệ của bạn. Hãy học cách xử lý thất vọng, tức giận, sợ hãi, buồn bã và thất vọng. Đừng thô lỗ với con. Nhưng chúng ta có làm được điều đó một cách hoàn hảo không? Không, chẳng ai làm được. Và mình nghĩ, cha mẹ cần có chút tha thứ và nới lỏng cho chính mình. Bởi vì có những ngày bạn biết rằng điều này là xấu, rằng bạn có một ngày mệt mỏi và bạn hét lên khi con chỉ lỡ tay làm rơi một chiếc thìa xuống đất. 

Chúng ta không phải là robot. Cuộc sống đôi khi thật khó khăn và chúng ta cần một sự nghỉ ngơi tĩnh dưỡng. Chứ không phải là một bài giảng đạo hay lên lớp. Chúng ta cần một cái ôm, không phải là cái liếc mắt khinh miệt. Chúng ta biết mình đã làm sai, nhưng chúng ta cũng đang mắc kẹt. Và chúng ta cần tự tìm cách cân bằng cũng như một ân huệ, một lời ủi an từ người khác. 

Con cũng vậy. 

Người lớn chúng ta luôn có lý do. Stress vì công việc. Thiếu ngủ vì con nhỏ. Bệnh tật hay sự thay đổi của hormone. Chúng ta là người tốt và luôn cố gắng sống tốt nhưng đôi khi vẫn tự mình gây ra rắc rối. Chúng ta nhìn lại những gì mình đã làm và có thể tự tha thứ cho bản thân, tự nhắc nhở mình đừng mắc sai lầm nữa.

Nhưng bạn hãy thừa nhận đi, vì đôi khi bạn chẳng cho con cơ hội ấy, chẳng thực sự tìm hiểu lý do đằng sau những hành vi chưa tốt của con là gì. Chúng ta chỉ nhìn thấy đó là tại con “hư”, con “nghịch”, con “hiếu động” và rồi bỏ qua mà con chẳng kịp chỉnh sửa gì cả. 
Con cũng là con người, và chúng ta mong đợi, áp đặt rằng con phải tốt đẹp hơn bố mẹ nó. Điều đó có vẻ không công bằng. 

Những bộ não còn chưa phát triển hoàn chỉnh của một đứa trẻ và những kinh nghiệm sống hạn chế là những điều lý giải nhiều hành động có thể chưa tốt của con. Làm sao chúng ta có thể kỳ vọng con sẽ cư xử tốt đẹp hơn những người đàn ông hay đàn bà đã trưởng thành? 

Mình nghĩ cha mẹ trông đợi con mình tử tế, chu đáo hay lịch thiệp là một điều tốt đẹp. Chúng ta cũng nên sống vì những mong đợi tốt đẹp ấy. 

Nhưng điều quan trọng nhất, có lẽ là giúp con sửa chữa những điều khiếm khuyết, những hành động thô bạo và vô lễ. Con cần hiểu làm như thế nào là tốt hơn hay vì sao nó lại không tốt nếu lặp lại thay vì chỉ được nghe câu “Im ngay”, “Tao cấm” hay “Đừng có bao giờ làm như thế nữa”. Con cần được dạy để làm tốt hơn. Và chúng ta cũng phải làm tốt hơn, cùng nhau. 

Viết bài này sau một sự kiện nhỏ vào tối qua. Trước khi đi ngủ tối qua, hai vợ chồng đã đồng lòng phạt không nói chuyện cùng con vì vài ngày nay con nhất quyết không chịu đánh răng và khiến bọn mình rất mất thời gian để đi từ thuyết phục tới phải cưỡng ép đánh răng. Tìm hiểu ra, thì là bởi vì con không thích loại kem đánh răng mới. Thi thoảng có những ngày mệt mình cũng lừoi chẳng thèm đánh răng mà lên giường đi ngủ. Chồng mình cũng thế. Nhưng chúng mình lại phạt con bằng cách im lặng không nói chuyện – hình phạt mà con sợ nhất. Con ngồi trên sofa, giữa 2 bố mẹ, lặng thinh không dám nói gì dù thường ngày lúc nào cũng ríu rít như chim. Chồng bảo mình lúc sau khi con đã ngủ, rằng “Anh thương con quá, từ mai mình sẽ không mắng không phạt gì con nữa nhé”.

Cha mẹ, có lẽ nên nhớ rằng lòng từ bi và sự nhân ái là người thầy giỏi nhất. Đôi khi sự tha thứ và cho con thêm một cơ hội mới là giải pháp đúng đắn, thay vì hình phạt hay những lời mắng nhiếc 

This entry was posted in: Happy Parenting

by

Linh Phan hiện đang sống và làm việc tại Nauy cùng chồng và 2 con trai. Linh có gần 15 năm học và làm việc trong lĩnh vực Truyền thông Tiếp thị. Sau khi sinh con trai đầu lòng, Linh quyết định theo đuổi khóa học Tâm lý học trẻ em trong 2 năm và hoàn thành chứng chỉ Parent Coach cuối năm 2019. Bên cạnh hoạt động chuyên môn liên quan tới Tư vấn Phụ huynh, Linh vẫn tiếp tục viết lách và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan tới tâm lý học trẻ em, làm cha mẹ, viết lách và truyền thông tiếp thị.

Leave a Reply