Parenting
Leave a Comment

Sống đơn giản giúp bảo vệ con khỏi những vấn đề tâm thần

Chúng ta đã bước vào một thời kỳ mà tôi cho là khủng hoảng, thay vì đấu tranh để cung cấp đủ, bố mẹ không thể cưỡng lại việc cung cấp quá nhiều.

Ngày xưa khi còn rất nhỏ, chồng tôi chỉ có một vài chiếc áo, quần. 

Tôi vẫn nhớ mẹ chồng đã từng nói, rằng anh ấy đã cố gắng giữ quần áo chỉn chu tới mức nào, bởi vì nhà rất khó khăn. Nếu không may có lỗ thủng, mẹ sẽ vá lại cho anh. Có chiếc áo yêu thích ngày xưa mẹ may cho ngày cuối cấp 1, giờ mẹ vẫn còn giữ làm kỉ niệm. Thậm chí chúng tôi còn mang nó sang tận Nauy để tiếp tục cho con trai mình xem. 

Chồng tôi là người cực kỳ đơn giản, và chỉ những thứ cần để phục vụ cho nhu cầu ăn – mặc đều dừng lại ở mức đủ, không cần nhiều hơn thế. Anh có tuổi thơ gắn bó với cuộc sống nông thôn, và được tham gia vào mọi trò chơi tuyệt vời nhất mà những đứa trẻ con thành phố không bao giờ biết tới. Dù có thể người ngợm bầm tím, tay chân chảy máu, mất đồ đạc và nhưng buổi chơi tối mịt mới về bị mẹ mắng… nhưng thực sự đó là “thời gian để sống” và anh đã được đắm mình trong thời thơ ấu. 

Nhưng thế giới ngày càng tinh vi hơn. Chúng ta đã bước vào một thời kỳ mà tôi cho là khủng hoảng, thay vì đấu tranh để cung cấp đủ, bố mẹ không thể cưỡng lại việc cung cấp quá nhiều. Bản thân tôi cũng đã có những lúc mua sắm quá tay cho con trai mình. Và khi làm như vậy, chúng ta đang vô tình tạo ra một môi trường cho những vấn đề sức khỏe tâm thần có cơ hội bộc phát. 

Khi tôi đọc cuốn sách Simplicity Parenting của Kim John Payne, tôi được biết rằng trẻ hoàn toàn có thể bị rối loạn khi chúng bị căng thẳng với sự “quá nhiều”. Hệ quả của nó là những hành vi ám ảnh và những đứa trẻ mơ mộng dễ làm mất khả năng tập trung. 

Payne tiến hành một nghiên cứu, trong đó ông đã đơn giản hóa cuộc sống của trẻ đang mắc chứng rối loạn chú ý. Trong khoảng 4 tháng ngắn ngủi, có tới 68% bệnh nhân có dấu hiệu lâm sàng không còn có biểu hiện lâm sàng nữa và 37% số trẻ gia tăng khả năng nhận thức về học vấn và nhận thức – một hiệu quả không hề thấy đối với các loại thuốc được kê toa hay chỉ định của bác sĩ. 

Là một người đang làm mẹ, tôi cảm thấy thực sự đáng sợ. Chúng ta chính thức có một cơ hội và trách nhiệm to lớn để mang tới một môi trường lành mạnh cho con con cái phát triển tích cực cả về thể chất, tình cảm lẫn tinh thần. 

VẬY CHÚNG TA ĐANG SAI Ở ĐÂU VÀ KHẮC PHỤC NÓ NHƯ THẾ NÀO?

Trong quãng đầu sự nghiệp của mình, Payne làm tình nguyện trong các trang trại tị nạn ở Jakarta, nơi những đứa trẻ phải đối mặt với chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương. Ông mô tả rằng chúng “hoảng loạn, thần kinh và thận trọng, cảnh giác với bất cứ điều gì mới lạ”.

Nhiều năm sau, Payne điều hành một cơ sở tư nhân tại Anh, nơi ông nhận ra rằng nhiều đứa trẻ người Anh giàu có đang biểu lộ những khuynh hướng hành vi giống như những đứa trẻ sống trong vùng chiến sự cách đó nửa vòng trái đất. Tại sao những đứa trẻ sống một cuộc sống an toàn tuyệt đối lại có các triệu chứng tương tự?

Payne giải thích rằng mặc dù chúng có thể chất an toàn, nhưng TINH THẦN của chúng lại như đang sống trong một vùng chiến sự. “Những nỗi lo sợ về cha mẹ, những động lực, tham vọng và tốc độ nhanh chóng của cuộc sống đã khiến những đứa trẻ bận rộn cố gắng xây dựng ranh giới riêng của chúng, các cảm giác về sự an toàn của chúng trong hành vi dường như không mấy có ý nghĩa”.

Chịu đựng những “phản ứng căng thẳng tích lũy” giống như núi tuyết quá nặng thì sẽ lở, trẻ phát triển các chiến lược đối phó của riêng mình để cảm thấy an toàn.

Cha mẹ và xã hội ý thức được việc bảo vệ con cái của mình về thể chất. Chúng ta lên án việc không sử dụng ghế xe hơi, không đội mũ bảo hiểm hay là lộn nhào trong sân chơi… nhưng bảo vệ sức khỏe tinh thần dường như mơ hồ hơn rất nhiều. 

Buồn nhất là, chúng ta đang bị rối tung lên. Trẻ em hiện đại ngày càng bị phơi nhiễm với quá tải thông tin mà chúng không thể xử lý kịp. Chúng lớn nhanh trước tuổi khi mà cha mẹ mong đợi quá nhiều vào chúng và khiến chúng cảm thấy quá tải với những vai trò mà người lớn đặt ra. Vì vây, chúng tìm kiếm những khía cạnh khác để có thể kiểm soát. 

Đương nhiên, chúng ta muốn cung cấp cho con cái mình những sự khởi đầu tốt nhất. Sai lầm là khi nghĩ rằng khi “một chút” là tốt, chúng ta có thể cho rằng “nhiều hơn thế nữa” sẽ là tốt hơn. 

Chúng ta cho con cái ghi dành vào những lớp học dài vô tận: bóng đá, âm nhạc, võ thuật, ballet, kịch nghệ… Chúng ta lên lịch chơi chính xác từng giờ. Chúng ta lấp đầy giá sách bằng các cuốn sách, thiết bị điện tử và đồ chơi. Trẻ em phương Tây trung bình đã vượt quá 150 đồ chơi và nhận thêm 70 đồ chơi mỗi năm. Quá nhiều thứ khiến trẻ trở nên mù quáng và bị choáng ngợp với sự lựa chọn. 

Bọn trẻ chơi ở bề ngoài chứ không đắm mình trong trò chơi cũng như hoàn toàn mất đi trí tưởng tượng hoang dã của chúng. Bản thân mình là một đứa trẻ lớn lên ở thành phố nhưng vẫn được tiếp xúc nhiều với nông thôn vào những dịp hội hè, lễ tết nhưng thực sự đôi lúc mình phải ngạc nhiên và thực sự ngưỡng mộ trước trí tưởng tượng của chồng mình – một người từng là đứa trẻ được tự do chơi và đắm mình vào thiên nhiên với những trải nghiệm và sự tưởng tượng tuyệt vời. 

Simplicity Parenting khuyến khích phụ huynh giữ ít đồ chơi hơn để trẻ có thể tham gia sâu hơn vào những gì mà con có. Payne mô tả 4 điều tác động xấu tới trẻ: quá nhiều thứ, quá nhiều lựa chọn, quá nhiều thông tin và tốc độ quá nhanh. 

Khi trẻ bị choáng ngợp, chúng sẽ mất đi thời gian để khám phá, chơi và giải phóng sự căng thẳng. Quá nhiều sự lựa chọn làm xóa đi hạnh phúc, niềm vui, tạo ra những đứa trẻ dễ chán nản, kìm hãm sự sáng tạo và khả năng tự định hướng khi học tập. Và điều quan trọng nhất, “quá nhiều” đã đánh cắp đi thời gian quý báu. Con chỉ lớn lên 1 lần trong đời mà thôi.  

LÀM THẾ NÀO ĐỂ BẢO VỆ CON?

Tương tự như giai thoại về hội chứng ếch luộc, rằng nếu đun sôi từ từ thì con ếch sẽ không nghi ngờ và chết từ từ. Còn nếu thả ếch vào nước đang sôi, chúng sẽ nhảy khỏi nồi ngay lập tức. Nếu thứ gì đó không gây chết người ngay khi tiếp xúc, chúng ta thường cho rằng nó không có gì đáng ngại.

Xã hội giờ đây dường như cũng đang nóng dần lên với nhiều vấn đề, đặc biệt ảnh hưởng tới tuổi thơ của một đứa trẻ. Nhưng khi chưa có những gì quá nghiêm trọng xảy ra, thì chúng ta còn đủng đỉnh. 

Nhà tâm lý học David Elkind đã đưa ra trong báo cáo của mình rằng trẻ em mất hơn 12 tiếng đồng hồ “tự do” mỗi tuần trong hai thập kỷ qua. Tức là cơ hội của sự tự do ngày càng khan hiếm. Nhiều trường học thậm chí còn loại bỏ hoặc giảm bớt thời gian nghỉ để trẻ học nhiều hơn. 

Thời gian dành cho trẻ để chơi thể thao một cách có tổ chức cũng cho thấy sự sáng tạo thấp đi đáng kể ở người trẻ, trong khi thời gian chơi các môn thể thao không chính thức mới liên quan mật thiết tới sự sáng tạo. Không hẳn là những môn thể thao có tổ chức phá hủy tính sáng tạo mà là chúng không được chơi đủ thời gian. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mỗi tuần được chơi tự do 2 tiếng đồng hồ đã giúp tăng cường sự sáng tạo ở trẻ lên mức trung bình. Và đây có lẽ là lí do vì sao TOÀN BỘ CÁC NHÀ TRẺ Ở NAUY luôn có ít nhất 2 giờ đồng hồ chơi tự do ngoài trời MỖI NGÀY bất kể thời tiết có xuống dưới âm độ C, mưa nắng hay tuyết lạnh.

TRÁCH NHIỆM CỦA BỐ MẸ

Vậy làm thế nào để chúng ta bảo vệ được con cái mình trong cái xã hội “bình thường” ngày nay?

Đơn giản lắm, hãy nói KHÔNG. Chúng ta bảo vệ con cái mình và nói KHÔNG, và chúng ta tạo ra không gian cho trẻ. KHÔNG, con không cần phải đi học gì vào cuối tuần. KHÔNG, con không cần phải học quá 45 phút vào buổi tối nếu con đang học cấp 1. KHÔNG, con không cần phải tham gia vào những sự kiện tiệc tùng không cần thiết của người lớn. 

Chúng ta hãy tái tạo lại thời gian một cách thường xuyên cho trẻ và cung cấp cho con cảm giác bình tĩnh, an ủi trong thế giới hỗn loạn này. Nó mang tới sự giải phóng căng thẳng và cho con biết rằng con có thể dựa vào, cho phép con phục hồi và lớn lên. 

Chúng ta hãy sàng lọc và loại bỏ những sự bận rộn không cần thiết, đơn giản hóa cuộc sống của con, đơn giản hóa cuộc sống của chính mình. Chúng ta không nói về sự nóng lên toàn cầu tại bàn ăn với một đứa trẻ lên 7. Chúng ta hãy xem tin tức sau khi con ngủ. Chúng ta hãy loại bỏ đồ chơi và những trò chơi quá mức nhiều từ phòng của con từ khi trẻ mới biết đi. Chúng ta hãy tái tạo và tôn trọng thời thơ ấu. Con cái chúng ta có cả cuộc đời mình để trở thành người lớn và đối phó với những phức tạp của cuộc sống. Nhưng chỉ có một thời gian ngắn ngủi để chúng có thể là những đứa trẻ. Ngu ngốc một chút cũng được, nhưng hãy yêu trẻ trong niềm vui và sự hài hước.

Tuổi thơ của mỗi đứa trẻ phục vụ cho một mục đích rất thật: nó không phải là cái gì đó để mà phải “vượt qua”. Nó tồn tại để bảo vệ và phát triển trí tuệ của con, và giúp con phát triển thành một người lớn khỏe mạnh và hạnh phúc. 

Khi xã hội rối rắm này có quá nhiều thứ phức tạp với thời thơ ấu, não trẻ sẽ phản ứng. Bằng cách cung cấp một cảm giác cân bằng và tích cực bảo vệ con, chúng ta đang trao cho con món quà lớn nhất mà con sẽ nhận được sau này.

This entry was posted in: Parenting

by

Linh Phan hiện đang sống và làm việc tại Nauy cùng chồng và 2 con trai. Linh có gần 15 năm học và làm việc trong lĩnh vực Truyền thông Tiếp thị. Sau khi sinh con trai đầu lòng, Linh quyết định theo đuổi khóa học Tâm lý học trẻ em trong 2 năm và hoàn thành chứng chỉ Parent Coach cuối năm 2019. Bên cạnh hoạt động chuyên môn liên quan tới Tư vấn Phụ huynh, Linh vẫn tiếp tục viết lách và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan tới tâm lý học trẻ em, làm cha mẹ, viết lách và truyền thông tiếp thị.

Leave a Reply